حلیمه سرحانی و مراسم زار

حلیمه سرحانی

حلیمه سرحانی یکی از اساتید موسیقی جنوب ایران در بخش موسیقی آیینی و درمانی به شمار میرود.

موسیقی زار که توام با مراسم و اعمالی خاص است در جنوب ایران و برخی کشورهای عربی و آفریقایی اجرا میشود

شخصی که رهبری این مراسم را به عهده دارد را ماما زار یا بابا زار می نامند.

در این مراسم از ادوات موسیقی محلی جنوب ایران و برخی ادوات موسیقی آفریقایی و عربی نیز بهره برده میشود

از رهبران شناخته شده در این سبک موسیقی میتوان به ملاعبدفیهانی (پدر زار) و حلیمه سرحانی کنهء (مادر زار) و خلیفه غلام مارگیری (پدر زار) اشاره کرد.

هرکدام از اساتید فوق در سبکی خاص در موسیقی خودشان مهارت  دارند،از جمله میتوان نام برد: خلیفه غلام مارگیر در سبک”باد نوپان” مهارت دارد و حلیمه سرحانی کنهء در “باد بحر و باد زار” مهارت دارد و ملاعبد در “باد حبشی” مهارت دارد.

اساتیدی همچون ملاعبد و خلیفه مارگیری رهبری و استادی را انتخابی آسمانی میدانستند و بر این باور بودند که نیازی به آموزش و نشر این علوم وجود ندارد اما در بین چهره حلیمه سرحانی کنهء به عنوان نشر دهنده و آموزش دهنده این سبک و روال به چشم میخورد.

حلیمه سرحانی کنهء در چندین همایش شرکت کرده است و پاسخگوی سوالات محققین بسیاری در داخل و خارج از ایران بوده است.

حلیمه سرحانی کنهء

ماما زار حلیمه سرحانی کنهء متولد  ۱۳۳۰ شمسی است زادگاه وی شهرستان خرمشهر در استان خوزستان میباشد.در دوران جنگ تحمیلی عراق به ایران و در پی سقوط خرمشهر به ناچار به شیراز مهاجرت کرد.

حلیمه سرحانی پس از پایان جنگ به خرمشهر بازگشت و به تسخیر بادهای جنوب ایران ادامه داد و سبک موسیقی باد بحر(باد دریا)* را به حدی پیش برد که اصطلاح نوبان بادهای منطقه خود گشت.حلیمه سرحانی چند سالی در روستای سلخ به زاری ادامه داد و به درجه نوبان در این عرصه رسید.

درجه مامازاری را از استاد ملاعبدفیهانی اخذ کرد و در مراسم زار حق یا حکم به زیر گیری زار را بدست آورد.

نقطه عطف موسیقی زار درمانی جنوب در دوران حلیمه سرحانی کنه ء  رخ داد و باور وی از باب شناخت تمامی مردم از موسیقی زار سبب شد تا مسند سازان شبکه BBC به ایران بیایند و با ساخت مستندی پیرامون این مراسم هنر و توانایی موسیقی این خطه را به جهانیان نشان دهد.

نقطه عطف شناخته شدن و شهرت درجه مامازاری در ایران با پخش این مستند جان گرفت و نگاه های داخل را بیش از پیش به مراسم موسیقی درمانی جنوب معطوف کرد

در پی فوت خلیفه مارگیر و ملاعبدفیهانی توجه بیشتری به سمت حضور یک زن در رهبری گروه موسیقی محلی ایران جلب شد و با موانع و تشویق های بسیاری همراه شد.

حلیمه سرحانی کنهء را به عنوان تنها و آخرین ماما زار ایران میشناسند.حلیمه سرحانی در پاسخی پیرامون مصاحبه مستند موسیقی زار، این موضوع که آیا شخصی را به درجه و حکم زاری خواهید رساند یا نه ؟ این پاسخ را میدهد که بطور حتم شخصی را جایگزین و صاحب حکم تسخیر خواهد کرد.

وی بر این باور است که عدم آموزش این هنر و مخفی کاری پیرامون علوم غریبه و علوم درمانگری علاوه بر نابودی دانش سنتی این خطه ، سبب انحراف و کج روی در بعضی روال و اصول کار می شود.

قربانی کردن و سینی خون،دود بخور زار و بخور بحری و سرخ ،چوب خیزران،اشعاری به زبانهای گوناگون،ادابی خاص در پوشش مراسم همه از عجایب شگفت انگیز مراسم زار هستند.

منبع: دانشنامه ویکیپدیا >> نحوه برگزاری آیین زار و نقش موسیقی

((درمان گری))

به فردی که دوچار بیماری یا مشکل شده است “باد زده” میگویند.و مراسم موسیقی زار را برای شخصی اجرا میکنند که گویی گرفتار باد گشته است.

یکی از سوالات مهم که در این حوزه توسط ماما زار پاسخ داده شده است بحث پیرامون مراسم احضار است،برخی اجرای مراسم موسیقی زار را نوعی احضار به موجودات ماورائی نسبت میدهند که حلیمه سرحانی در مقام پاسخ به این سوال بر این عقیده استوار است که مراسم و اعمال و موسیقی زار دقیقا برعکس مراسم احضار است و موجود ماورائی پایین آمده را به آسمانها یا به درون زمین باز میگرداند و بدن شخص تسخیر شده “هوازده” را از هرگونه جن و موجودات ماورائی پاک میکند.

در دهمه هشتاد شمسی فضای اجرای این مراسم در ایران بسیار محدود شد و در دهه نود شمسی به سبب ایراد فرهنگ و ارشاد به برخی اشعار که به زبان ساحلی(آفریقایی) و عبری(اسرائیلی) و هندی و چند زبان ناشناس(جزایری) بود این سخت گیری ها به اوج رسید و موسیقی و مراسم زار را به شدت محدود کرد و فقط حق اجرا برای چند مولودیه معروف عربی را به برگزار کنندگان این مراسم میدادند.

در مراحل درمان ابتدا ماما زار یا بابا زار فرد جن زده را در پیش خود میبرد و پس از دقایقی بخور دادن شروع به گفتن جملاتی خاص در گوش فرد مقابل مینماید.در این مرحله زاری(جن) که وارد بدن شخص شده است اهلیت خود را به ماما زار یا بابا زار اعلام میکند.

استفاده از نوعی پودر سبز رنگ بنام بخور زار از ابتدا تا انتهای این مراسم ادامه دارد و عقیده برگزار کنندگان مراسم بر این است که دود حاصل از این بخور سبب نابودی انرژی های منفی و موجودات ماورائی شرور میشود و محیط را پاک و ایمن می نماید.

البته هر باد (جن) دودی خاص طلب میکند که در کنار بخور زار باد به آن دود خاص داده شود.مثلا جن یا موکلی که از دریا باشد بخور بحری و جنی که شرور باشد یا از زمین باشد دود بخور سرخ را طلب میکند.

سوزاندن بخور زار را سبب صلح و دوستی میدانند و موجودات تفرقه افکن را دور میکند و یا سوزاندن بخور بحری را سبب افزایش صید ماهی صیادان و رونق تاجران میدانند و دود سرخ را طعامی برای منصرف کردن جن سرخ از آسیب به فرد باد زده میدانند و باور دارند که پس از اخذ دود بخور سرخ ، جن سرخ بدن شخص تسخیر شده را رها میکند و به آسمان باز میگردد.

غلام حسین ساعدی در کتاب اهل هوا مامازار یا بابازار را پل ارتباط زمین با موجوداتی نامرئی میخواند و زبان این اشعار را زبان و دانش آن موجودات در کالبد جسم ماما یا بابا میداند، یعنی نوعی درخود فرو بردن جن در بدن ماما و بابا جهت اجرای مراسم خروج از بدن فرد جن زده.غلام حسین ساعدی مامازار حلیمه سرحانی را نوبان مشایخ ایران میداند.

موجودات ماورائی درون بدن مامازار یا بابا زار پس از دریافت حکم که این حکم از استاد قبلی باید دریافت شود قابلیت ارتباط با تمامی موجودات ماورائی را دریافت میکند و در طی مراسم زار آن اشعاری را که جن درون بدن فرد بیمار درخواست میکند را به زبان همان موجود اجرا میکنند.

از سازهای معروف و قدیمی در این مراسم ،تنبوره با پوست گاور را میتوان نام برد.

حلیمه سرحانی مامازار

استفاده از دمام و سنج از جنس پوست گوسفند هم در این مراسم وجود دارد.


نظرات شما


دستگاه شور حلیمه سرحانی قانون حلیمه سرحانی کنه ماهور حلیمه سرحانی موسیقی سنتی با حلیمه سرحانی


نظر شما: موسیقی سنتی جنوب ایران در کل دو بخش اساسی داره یکی مربوط به نمایش و مراسم مذهبی دینی میشه یکی مربوز به درمان و علوم ممنوعه هست.فعلا فقط روی مورد اول تبلیغ و مانور داده میشه و قسمت دوم که جنبه درمانی داره که بیشتر برای علوم ممنوعه و احضار و بیرون کشیدن جن استفاده میشه تقریبا به طور کامل ممنوع شده.

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: مطالب سایت شما بسیار جذاب و هیجان انگیز بود

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: من به دنبال نشونه هایی از خانم حلیمه سرحانی بودم و میخواستم بدونم که ایشون دقیقا چطور درمانگری یا خروج جن از بدن شخص را انجام میدهند.آیا راهی هست که از نزدیک به مراسم این خانم بریم

پاسخ: میزان آگاهی ما از انجام مراسم زار درمانی همینی بود که توضیح دادیم


نظر شما: خانم سرحانی الان دارن آموزش دعاهای خوب و صلح آمیز و طلسمها و چیزایی را یاد میدهند تا میزان محبت و پیوند بین خانوادها بهتر شود.آدرس کانال تلگرامی ایشان h_sarhani@ است. این موسیقی زار یا زار درمانی رو هم به زبون خودشون بنام دگ میگویند. من در مراسم دگ به مامازاری خانم سرحانی در خرمشهر بودم و باید بگم واقعا ارزش این رو داره که یکبار در این مراسم حضور پیدا کنید.من چندین عکس و فیلمهای کوتاه کوتاه از مراسم خانم سرحانی دارم که اگر تمایل دارید به سایت شما بفرستم تا در سایت قرار دهید

پاسخ: این وب سایت در پایگاه رسمی ساماندهی سایتهای فرهنگی ثبت شده است و اجازه انتشار مستقیم ویدئو نمایش را ندارد


نظر شما: من به کارهایی که انجام  میدن ایمان دارم .انشالله خدا به ایشون و دستیارانی که دارند عمر بلند و سلامتی بدهد.

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: تنبوره دقیقا چی هست و چطوره من متوجه نشدم اصلا شکلی که در اینجا گذاشتید چی هست

پاسخ: تنبوره یک نوع آلات موسیقی بسیار قدیمی است.در نمونه های امروزی کاملا شبیه به سه تار است،شما برای درک این دستگاه فقط سه تار را در ذهن خود دنبال کنید. تنبوره در نومنه های آفریقایی و بسیار قدیمی دارای دوپایه در چپ و راست بود.شکل بالا یک نمونه بسیار قدیمی و اصیل از تنبوره است


نظر شما: سی دی یا پکیجی از مراسم زار درمانی یا دگ وجود دارد

پاسخ: پک های موسیقی سنتی جنوب وجود دارد ولی موسیقی درمانی یا دگ غیر مجاز است.


نظر شما: طبق توضیحات شما خانم حلیمه سرحانی از ملاعبدفیهانی مراسم زار رو یاد گرفته است.خب پس ملا عبدفیهانی از کجا یاد گرفته؟

پاسخ: ملاعبدفیهانی در دوران حیات خود نام های بسیاری از اساتید موسیقی که از آنها الهام گرفته است را نام برده که در نهایت ریشه تمام این آواها و شعرها به آفریقا و هند و کشورهای خلیجی باز میگردد.درواقع مهاجرت بردها در زمانهای بسیار دور به جنوب ایران و همچنین مهاجرت و سکونت هندوها و هم جواری با کشورهای خلیجی چنین ترکیبی از موسیقی را پدید آورده است


نظر شما: همه توضیحات شما رو کامل مطالعه کردم. من فقط دنبال دعاهایی هستم که خانم حلیمه سرحانی با بخور آموزش میدهند.خیلی تعریف ایشون رو شنیدم. لطفا من رو راهنمایی بفرمایید. من واقعا نیازمند مشاوره و راهنمایی ایشان هستم و با موسیقی و این چیزها کاری ندارم

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: کارش بیسته من هم موافق آزاد شدن مراسم دگ هستم و هم موافق این هستم که اجازه بدهند این خانم آزادانه هر علمی که از ماورا و آسمان بلد هست رسما آموزش بده. وقتی علمش هست و آدمش هم هست خب چرا مخفی کاری اخه

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: اول مراسم خانم سرحانی یا دستیارهای ایشون به بعضیا نگاه میکنن و بهش میگن مثلا حواست باشه با شعر شیخ ناصر یا شعر بحری یا جنگلی شما پایین میایین. یعنی اینجوری میشه که درسته تماشاگر هستید ولی به شعر خاص خودتان که برسید قشنگ حالت شور میگیرید و دیگه اختیار و کنترلی از خودتان ندارید. بعد سریعا یه پارچه سفید میندازن روی سرتون و گلاب میپاشن روی سرتون.

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: خلیفه مارگیر با موسیقی زار حتی مارهارو به خط میکرد و از زمین بلند میکرد.این اساتید در اصل در ضمینه علوم غریبه تخصص دارند تا موسیقی

پاسخ: سپاس از نظر شما


نظر شما: سلام. من ایرانی و ساکن کشور امارات هستم و در اینجا هم بخور زار برای خودم دود میدم و هم بخور بحر یا بحری، فقط اشعارم برای اجرای مراسم دگ کامل نیست و نیازی به لیست اشعار و خوانش های این مراسم را دارم. لطفا اگر این اشعار را دارید در سایت قرار دهید یا برای من ایمیل بفرمایید.ممنون از قلم شما

پاسخ: شعرهای این مراسم به زبانهای مختلف است